Een vooruitblik met Helmut, CEO RoboJob

Hoe is de markt voor verspanende bedrijven veranderd?

Helmut: “Vroeger was het als het ware mijn buurman die de concurrent was: toeleveranciers in België of eventueel in de buurlanden. Vandaag bevinden we ons in een wereldwijde markt met concurrenten van over de hele wereld. Sommige dingen zijn echter nog steeds hetzelfde: helaas is het nog altijd heel moeilijk om operators te vinden. Ik zou zelfs zeggen dat het een stuk moeilijker is geworden. Ook de marktprijzen voor CNC-werk blijven geplafonneerd, terwijl de loonkosten blijven stijgen: de voorbije jaren met maar liefst 15% in bijna 2 jaar. Die uitdagingen zijn overal in West-Europa en Noord-Amerika dezelfde.

Maar laten we ook stilstaan bij positieve trends. Duurzaamheid is daar een voorbeeld van. Het Westen heeft beseft dat we erg afhankelijk zijn van de wereldeconomie en dat het strategisch niet erg verstandig is om technologie over te hevelen naar lageloonlanden. In bepaalde sectoren zien we ‘reshoring’ in volle gang. In de Verenigde Staten werd de Inflation Reduction Act ingevoerd, en die werkt als katalysator om bepaalde industrieën terug te halen.

Ik geloof dat in bepaalde geïndustrialiseerde landen de industrie en productie effectief zullen terugkeren: Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland en hopelijk België. Deze landen zijn erg afhankelijk van de industrie, zeker als je kijkt naar haar bijdrage aan het bbp. Ze ‘moeten’ gewoon reshoren. En dan is automatisering uiteraard broodnodig om de loonkloof te overbruggen, de industriële output te verhogen en een structurele oplossing te bieden om de vergrijzing op te vangen en de pensioenen betaalbaar te houden.

Om nog maar te zwijgen van het feit dat we dankzij automatisering en digitalisering onze industrie opnieuw aantrekkelijk maken voor werknemers. We slagen erin een veel betere balans tussen werk en privé te creëren. Persoonlijk vind ik dat nog altijd de belangrijkste troef van automatisering: voor het eerst hebben we de kans om de ‘race to the bottom’ te stoppen en om te keren. Dankzij automatisering en digitalisering maken we onze bedrijven opnieuw aantrekkelijk voor jongeren.”

Met de kennis van nu, wat zou u doen als verantwoordelijke van een verspanend bedrijf of een verspaningsafdeling?

Helmut: “Het antwoord zal u misschien niet verbazen: fors investeren, in de eerste plaats in automatisering en ook in digitalisering. Voor digitalisering heb je tijd ÉN middelen nodig; voor automatisering enkel middelen. Zodra je de stap naar automatisering hebt gezet, merk je dat het tijd creëert binnen je bedrijf. Je neemt immers repetitieve taken over van je personeel, zodat medewerkers de vrijgekomen tijd kunnen besteden aan creatieve processen, waaronder digitalisering.

Vaak is een verspanend bedrijf of een verspaningsafdeling erg afhankelijk van een beperkt aantal mensen. Een goede draaier of een ervaren frezer is cruciaal: als je die mensen wegneemt, heb je een probleem. Door de steeds groter wordende druk op deze mensen raken ervaren medewerkers uitgeput. Dit fantastische beroep is niet langer aantrekkelijk voor jongeren, de kennis van ervaren medewerkers wordt niet of onvoldoende doorgegeven, en dat is niet alleen schadelijk voor het bedrijf, maar ook jammer vanuit het oogpunt van welvaartscreatie.

Er zijn vandaag tal van manieren om die cruciale kennis binnen een bedrijf te borgen: CAD/CAM-systemen met featureherkenning en verspaningsstrategieën, toolmanagement met beproefde verspaningsparameters, noem maar op. Dat is procesdigitalisering binnen een verspanend bedrijf. De kennis wordt op een structurele manier geborgd, waardoor ze overdraagbaar wordt. Er moet echter eerst tijd vrijgemaakt worden zodat mensen aan die noodzakelijke digitalisering kunnen deelnemen. Automatisering maakt dat mogelijk.

Bovendien levert laagdrempelige automatisering meteen een sterk verhoogde factureerbare output per manuur op.

Ik zou zeggen: het is niet langer de vraag ‘of’ je moet automatiseren en digitaliseren, maar ‘hoe’.”

Automatisering gaat van instapproducten zoals Coby CNC tot alleskunners zoals de Tower. Hoe begint u als bedrijf zonder enige kennis van automatisering?

Helmut: “Voor bedrijven die nog niet geautomatiseerd zijn, is de boodschap: begin eenvoudig. Met een RoboJob Turn-Assist of Mill-Assist kunt u bijvoorbeeld al na enkele uren aan de slag, en die verdient zichzelf terug in enkele maanden tot maximaal enkele jaren. Deze producten gaan minstens 15 jaar mee. En ze behouden ook hun waarde, waardoor zo’n investering een absolute no-brainer is.

Bij de keuze voor automatisering moet u rekening houden met het gebruiksgemak voor uw operators: zij zijn het immers die ermee moeten werken. Stel uzelf de vraag: hoe gemakkelijk kunnen mijn mensen met deze automatisering werken? Als het te moeilijk is, is automatisering geen hulp maar een extra last. Als een automatiseringsoplossing echt eenvoudig in te stellen is, moet u niet aarzelen.

Kies dus voor gebruiksvriendelijke automatisering die zichzelf snel terugverdient en geen waarde verliest. Als u daar vandaag mee begint, hebt u over enkele jaren al meer ervaring en nieuwe inzichten. Op dat moment kunt u eventueel kijken naar high-end automatisering, die meer mogelijkheden biedt maar ook complexer is.

Wanneer u automatiseert, moet u uw processen goed onder controle krijgen. Dat is een leerproces, dus begin laagdrempelig.”

Zal het aanbod aan automatisering in de toekomst sterk veranderen?

Helmut: “Wat zijn de fysieke taken die in een verspanend bedrijf geautomatiseerd kunnen worden? Dat zijn de interne logistiek, de machinevoorbereiding met gereedschappen en opspanningen, de manipulatie van werkstukken en de kwaliteitscontrole. Daarmee heb ik alles opgesomd wat er aan fysieke handelingen plaatsvindt. Ik denk dat dat alles is wat geautomatiseerd kan worden. Daar ligt dus onze focus.”

Is er nog wel een toekomst voor toeleveranciers zonder automatisering?

Helmut: “Eerlijk gezegd denk ik: niet in het Westen. Tenzij men enkel prototypes maakt, maar ook zij zullen steeds meer onder druk komen te staan van geautomatiseerde bedrijven.

Industrie 4.0 verwijst naar de vierde industriële revolutie, en die is nu volop aan de gang. Na de jaren waarin Industrie 4.0 een modewoord was, net zoals het ‘Internet of Things’, zie je het nu uitkristalliseren naar zijn eindbestemming: een sterk geautomatiseerde werkvoorbereiding, een sterk geautomatiseerde administratie en een sterk geautomatiseerde werkvloer waar de factureerbare uren gecreëerd worden. Die evolutie is begonnen en zal niet meer gestopt of teruggedraaid worden.

Om uw bedrijf structureel flexibel te maken, met veel minder stress in te spelen op de sterke schommelingen van een moderne toeleveringsketen, het hoofd te bieden aan nationale en internationale concurrentie, uw werkomgeving aantrekkelijker te maken en de ‘race to the bottom’ om te keren, moet u nu automatiseren. Het niet doen is ook een duidelijke keuze, en elke dag uitstel kost meer geld dan het wel te doen.”

Met een hoge inflatie, hoge rentevoeten, geopolitieke onrust en een krimpende economie: is dit echt het moment om te investeren in automatisering?

Helmut: “Absoluut. Zelfs meer dan ooit. Persoonlijk zou ik eerder investeren in de automatisering van bestaande machines dan in nieuwe machines. Die investering verdient zichzelf immers snel terug, en zo maakt u middelen vrij om uw machinepark te vernieuwen of de volgende stap in automatisering te zetten.

Met een krimpende economie hebt u misschien wat te veel personeel. Als u nu automatiseert, kunt u deze periode gebruiken om uw personeel vertrouwd te maken met automatisering. Tegen het einde van de recessie bent u dan klaar om een versnelling hoger te schakelen voor de volgende golf in de toeleveringsketen die eraan komt. Wapen u dus nu voor de toekomst van uw bedrijf.”

U nadert stilaan de pensioenleeftijd. Welke rol blijft u spelen bij RoboJob?

Helmut: “Ik zal altijd verbonden blijven aan RoboJob, maar eerder in een adviserende rol. Mijn passie is nog altijd productontwikkeling, en daar beleef ik nog steeds enorm veel plezier aan. Dat blijf ik doen.

Maar ik besef natuurlijk dat het pensioen uiteindelijk onvermijdelijk is. Daarom zie ik het als mijn taak om ervoor te zorgen dat het bedrijf zonder mij kan. Mijn drie zonen werken alle drie al meer dan 10 jaar bij RoboJob, en ze worden ondersteund door een goede mix van jong talent en meer ervaren medewerkers. De toekomst van RoboJob is in goede handen.”

Hebt u nog een doel of droom die u bij RoboJob wilt verwezenlijken voor u met pensioen gaat?

Helmut: “We werken aan een nieuw concept dat ik heel graag wil afronden. Het gaat om een nieuw product dat binnen enkele weken wordt voorgesteld op de Grand Opening van het nieuwe hoofdkantoor. Ik ben er enorm trots op en kijk ernaar uit om het aan onze klanten en partners voor te stellen.”